Bir Ponzi şeması, bir şirketin yeni yatırımcılar tarafından enjekte edilen sermayeyi kullanarak eski yatırımcılarına geri ödeme yaptığı hileli bir yatırım planıdır.
Aldatmacaya ayak uydurmak için, piramit sürdürülemez hale gelene ve sonunda çökene kadar eski yatırımcılara ödeme yapmaya devam etmek için giderek daha fazla yeni yatırımcı gerekiyor.
Ponzi şeması, 1920’lerde Boston’da böyle bir operasyonu yürütürken rezil olan Charles Ponzi’nin adını almıştır.

Ponzi şemaları genellikle sınırlı yatırım bilgisine sahip bireyleri hedef alır.
 Kayıplar milyarlara kadar uzanabilir; Bernie Madoff’un yatırım skandalının tahmini dolandırıcılık büyüklüğü 64.8 milyar dolar.
 Singapur’da, bir ailenin çeşitli Ponzi planlarına yatırım yaparak yaklaşık bir milyon dolar kaybettiği bildirildi.

Bu yüzden, kendiniz bir kurban olmamanız için ponzi tuzaklarını tespit etme anahtarlarını öğrenmelisiniz.

1. Olağanüstü yüksek “garantili” getiri

Ponzi şemaları genellikle yılda %20’den fazla anormal derecede yüksek “garantili” getiri sunar (veya ayda !). 
Cazip getiriler, yatırımcıları ürünlerine yatırım yapmaya teşvik etmek için kullanılır. Bununla birlikte, bu dünyada garantili getiri diye bir şey yoktur (banka iflas ederse tasarruf hesabınızdaki para bile kaybolabilir!) devletler genellikle bankalardaki birikimlerin %10 luk kısmına kefil olurlar çünkü her yatırım için her zaman bir dereceye kadar risk vardır.

Bunu düşünürseniz, bir şirket yatırımcılara yılda %20 getiri vaat edebiliyorsa, bu, kar elde edebilmeleri için %20’den fazla getiri elde etmeleri gerektiği anlamına gelir. Ve eğer bu şirket sürekli olarak %20’nin üzerinde yıllık getiri elde edebiliyorsa, şirketin sahibi zaten Forbes listesindeki en zengin adamlardan biri olmalıdır. Bağlam için, Warren Buffett’in son 51 yıldaki yıllık getirisi( 1965-2016) %20.8 ve tartışmasız dünyanın en büyük yatırımcısı. Bu nedenle, şemalar size anormal derecede yüksek ve tutarlı “garantili” getiri sunduğunda her zaman şüpheci olun.

2. Belirsiz iş modeli

Ne zaman yüksek getirileri garanti eden bir şema görürsem, onlara yatırım yaparsam bu getirileri nasıl üretebileceklerini sormayı her zaman seviyorum. Genellikle aldığım cevap, yatırım sürecinin gizli olduğu ve bana söyleyemedikleri! Öyleyse, şirketin aslında nasıl para kazandığını anlamazsa, bir şirkete nasıl yatırım yapabilir?

Nasıl para kazandıklarını açıklasalar bile, iş modeli genellikle normal bir kişinin anlaması için aşırı derecede karmaşık ve zordur. Mesele şu ki, sizin için nasıl getiri sağlayacaklarını anlamadığınız bir şirkete yatırım yapmayın.

3. Yatırım ürünleri genellikle yabancıdır

Çoğu Ponzi şemasının yatırım ürünleri genellikle fon topladıkları yerlerden uzak yerlerde bulunur. Bu tür planlara yatırım yapan yatırımcılar genellikle şirketin sattığı ürünler üzerinde durum tespiti yapmak için yurtdışına uçmak için zamana veya paraya sahip olmayan normal insanlardır.

Bir düşünün: eğer denizaşırı bir yatırım gerçekten bu kadar iyiyse, ülkenize ulaşmadan önce yerel yatırımcılar tarafından satın alınmamış mıydı? Birçok planın başka bir ülkede para toplamasının ana nedeni, genellikle kendi ülkelerinde başarılı bir şekilde satamamalarıdır.

4. Satış personelinin cazip komisyonları var

Ponzi planlarındaki satış personeli, komisyonları çok karlı olduğundan bu planı tanıtmak için genellikle yüksek motivasyona sahiptir. Bir arkadaşımın yatırımcı ağına yabancı bir gayrimenkul yatırımını teşvik etmek isteyen bir satış personeli tarafından yaklaştığı anıyı anlatayım.
 Satış personeli, arkadaşıma toplanan fonların miktarı için %20 komisyon teklif etti ve yine de yatırımcılara %20 yıllık getiri garantisi verdi. Arkadaşımı şok eden şey, satış personelinin de anlaşmadan %15 komisyon almasıydı!

Rakamlarla ifade edersek, onlarla 100.000 $ yatırım yaptıysanız, 35.000 $ hemen komisyon olarak ödenir. Bu nedenle, firma yatırım yapmak ve yatırım yapılan 100.000 $ ‘ dan %20 getiri elde etmek için sadece 65.000 $ ile kalır; gerçek gerekli getiri oranı %30’dur! Ve bu durumda sadece yatırımcılar ve kendileri de kar elde edebilmeleri için bu miktardan daha fazlasını üretmeleri gerekiyor. Bu nedenle, her zaman satış personelinden komisyon yapısının neye benzediğini öğrenin. Eğer çok yüksek ise, genellikle sürdürülebilir değildir.

5. Onlar “risksiz” olarak ilan edilir

Gayrimenkulden emtiaya kadar çok sayıda yatırım ürünü satan bir yatırım konuşmasını dinledim/izledim/inceledim . Tüm ürünleri yılda %24 ila %100 arasında herhangi bir yerde “garantili” getirilere sahipti. Şirketin bu kadar çok farklı ürünü nasıl satabildiğini ve yatırımcılar için bu kadar yüksek ve tutarlı getiri elde edebildiğini merak ettim.

Her şey gerçek olamayacak kadar iyi olduğunda genellikle şüpheci bir insanım. Yatırımlarının ne kadar büyük olduğu hakkında sonsuza dek konuştukları için, onlara yatırımların risklerinin ne olduğunu sormaya karar verdim.

Bana verdikleri cevap, hiçbir risk olmamasıydı! Onlar devam etti: “tüm yatırımlar risksiz ve sizin için para kazanmak için garanti edilir.”

Böyle şeyler duyunca kaçın. Tüm yatırımlar belirli bir risk derecesine sahiptir, hepsi bunu nasıl yönettiğinize bağlıdır. Satış personeli risklerin ne olduğunu bile bilmediğinden, ortalama insanlar daha ne biliyor? Risksiz yatırım diye bir şey yoktur. Yatırım ürünlerinin herhangi bir riski olmadığını söyleyen şirketlerden koşarak kaçın.

Önemli bakış açısı

Hatanın bir Ponzi planının arkasındaki failler üzerinde olduğunu söylemek kolay olsa da, sadece bir tanesine yatırım yaparsanız kendinizi suçlamanız lazım. Bunun yerine, bu tür dolandırıcılıklara yakalanmamak için yatırım bilginizi artırmaya çalışın. Gerçek olamayacak kadar iyi olan yatırımlarda şüpheci olun ve herhangi bir yatırım ürününe yatırım yapmadan önce her zaman durum tespiti yapın.

Kripto Para Platformu yazılarımı aşağıda ki adresten takip edebilirsiniz.

Yazar: A. Savur